Thư viện

15/12/2017

Nghĩ rằng...





Nghĩ Rằng...

Ta nghĩ ta là con chó hoang
đứng sủa trăng giữa cánh đồng xa lạ
ta nghĩ ta như loài cá
bơi lang thang khắp cả biển khơi
ta nghĩ ta không khác chi loài dơi
chúc đầu xuống ngẫm sự đời trong hang tối
ta cũng nghĩ giống loài chim đớp muỗi
đối diện với đêm để hiểu nỗi lòng

ta nghĩ ta giống y chang dòng sông
nợ cô lái đò một lời xin lỗi
ta nghĩ ta là cây chổi
quét bao năm vẫn chưa sạch bụi trần

Giáng-Sinh năm nầy Chúa vẫn treo thân
nhìn hài nhi nằm trong máng cỏ
ta nghĩ rằng - còn lang thang đây đó
con chó hoang ngắm bóng trăng tàn.

Trang Y Hạ
San Francisco - Giáng sinh 2017

13/12/2017

Đi Họp Phụ Huynh





Đi Họp Phụ Huynh

Đứa con gái đưa giấy mời hôm trước
mai - tám giờ Ba nhớ đi họp phụ huynh
con kể sơ sơ: Cô Thầy - cho Ba nắm tình hình
Ba yên tâm con cũng có mặt

con dặn thêm Ba: cứ ngồi mà nghe - đừng thắc mắc
ai sao "tui dzậy!" - mọi chuyện để con lo
mặc áo quần, nhớ: đóng thùng và mang giày đẹp dùm cho
phải thể hiện - Ba là người đường hoàng đứng đắn

học phí, tiền trường đã nộp rồi, Ba đừng lo lắng
hội phí: trường, lớp - họ bao nhiêu mình bấy nhiêu
cứ móc tiền ra đóng - đừng hỏi - ít hay nhiều
im lặng là vàng Ba phải luôn ghi nhớ

năm nay con lên lớp... - học bá thở
nếu bị Thầy Cô "đì" là húp cháo như chơi
họ vỗ tay, Ba cũng vỗ tay - là ra về được rồi
đừng la cà xúm quanh mấy Thầy Cô giáo

gia đình giàu - con họ rất ngỗ ngáo
chơi nhiều, học ít - thi thiếu điểm mấy môn
họ có chức, có tiền - con họ học chẳng ra hồn
thi dẫu rớt - lần hồi cũng đậu tuốt

nhà nghèo, Ba phải đi họp - bài con phải học thuộc
người giàu - thuê người khác đi họp thay
miễn có người đại diện - đâu cần biết mặt ai
nghe thông báo và đóng tiền - về "báo cáo" lại

Ban đại diện: trường, lớp - bầu bán mãi
kẻ có chức, có tiền cứ tranh giành tới lui
Ba không cửa đâu - thôi đành ngậm ngùi
họp xong ra về mai đi mần thợ hồ cho khỏe

mười mấy năm đi họp phụ huynh - một lời chẳng hé
nghe lời con trẻ vẽ đường - nghĩ cũng hay
chuyện phù sinh như gió thoảng mây bay
danh với lợi dưới trần ai là như dzậy!

Trang Y Hạ
Một bài thơ cũ.





03/12/2017

Giao Ước với Tử Tù





                   Giao Ước với Tử Tù

Trang Y Hạ

     Tháng chạp ngoài trời tuyết rơi dày dày... Vua Đường Thái Tông ngồi nhớ lại lời quan Thượng thư bộ hộ kiêm Đại Lý Tự Khanh là Đái Tụ về việc - phải tử hình - ba trăm chín mươi tử tù [390] nội trong ngày hôm nay. Những người tử tội nầy đã mấy lần được trình lên vua minh xét cho giảm án nhưng vì tội của họ gây ra quá nặng nên không thể giảm, đành phải đưa ra pháp trường xử trảm. Đó là năm Trịnh Quán thứ bảy.

     Đôi lời nói về vua Thái Tông:

     Lý Thế dân là con thứ của Đường Cao Tổ. Ông là người thông minh, tuấn tú, văn võ song toàn, lên ngôi vua có hiệu là Trịnh Quán. Hoàng đế thứ hai của triều đại nhà Đường trị vì từ năm 626 tới năm 649. Ông biết "chiêu hiền đãi sĩ", người tài về quy thuận triều đình rất nhiều. Văn có: Phòng Huyền Linh, Nguy Trưng... Võ có: Lý Tịnh, Lý Tịch... Sau khi đại sư Trần Huyền Trang đi thỉnh kinh bên Tây Trúc trở về, nhà vua ban chiếu thỉnh Đại sư dịch: Đạo Đức Kinh sang tiếng Phạn, mở đầu công cuộc truyền bá văn hóa ra nước ngoài... Ngoài ra vua còn ban chiếu thỉnh đại sư dịch kinh Đại Bác Nhã gồm sáu trăm quyển [600] ra tiếng Trung Hoa.
    
     Tội nhân được đem ra pháp trường xử trảm là những kẻ gây ra tội tày trời... Vua Đường Thái Tông nghĩ rằng "Chim sắp chết cất tiếng hót bi thương, người sắp chết chắc sẽ có lòng ăn năn". Vậy thì tại sao không lắng nghe tiếng nói cuối cùng của họ.

     Được tin nhà vua ghé thăm, các tù nhân ăn mặc chỉnh tề tập trung tại một phòng lớn, tất cả đều quỳ rạp cúi đầu... Đối mặt với 390 tử tội nhà vua dõng dạc tuyên bố: Trẫm muốn hỏi các người hai điều, các ngươi hãy trả lời thành thực cho trẫm biết.

     Trên từng khuôn mặt u uẩn của kẻ sắp chết, người tử tù ngước mắt nhìn vị vua với ánh mắt long lanh nhưng không giấu đi nỗi xấu hổ bởi những tội lỗi đã từng gây ra...!

     - Một - Các người đã phạm tội và chịu án nhiều năm, qua mấy lần xét giảm án nhưng tội lỗi của các người không thể xét giảm. Vậy các người có bằng lòng với bản án mà Triều Đình phán xử không?

     - Thưa Thánh Thượng! Triều đình đã xử đúng tội. Chúng tôi không bị oan, tội lỗi chúng tôi gây ra chúng tôi sẵn sàng chịu tội chết!

     - Hai - Trẫm khen các người đã thành tâm nhận lỗi. Vậy trẫm cho các người nói lên nguyện vọng cuối cùng trước khi bị xử trảm.

     Các người tử tù nhìn vị hoàng đế rồi quay ra nhìn lại nhau... Và, hình như kẻ sắp chết có một linh tính - họ tìm một người đại diện... Người tù già nhất vội vàng quỳ xuống khấu đầu lạy ba lạy sát đất, ngửng mặt lên, đôi mắt rưng rưng ngấn lệ nghẹn ngào nói:

     - Thưa Thánh Thượng anh minh. Chúng tôi xin Thánh thượng ban ân huệ - cho bọn tử tội chúng tôi được về nhà nói lời vĩnh biệt cùng cha mẹ rồi trở lại nơi đây chịu xử trảm.

     Nhà vua hơi do dự... Nhà vua nhìn hết các tử tù rồi nói:

     - Tất cả các ngươi cũng mong được về nhà thăm cha mẹ chứ?

     Tất các các tử tội đồng thanh nói:

     - Muôn tâu thánh thượng. Xin thánh thượng ban ơn, chúng tôi cũng muốn về thăm nhà! Chúng tôi cũng muốn về thăm nhà!...

     Nhà vua nói:

     - Các người đã thành tâm thì các người hãy cùng trẫm lập một giao ước, các người có bằng lòng không?

     - Thánh thượng vạn tuế! Chúng tôi xin bằng lòng!

     - Được lắm! Kể từ bây giờ tất cả các người sẽ được về thăm gia đình..., mà không hề bị theo dõi, giám sát dưới mọi hình thức nào.

     Tất cả tử tội đều bàng hoàng sững sờ hết nhìn vị Thánh thượng rồi nhìn lại nhau, không ai dám mở miệng nói một tiếng nào. Họ im lặng giây lầu rồi đồng thanh quỳ rạp tung hô - Thánh thượng anh minh! Đội ơn Thánh thượng!

      Hoàng đế Thái Tông đưa mắt nhìn các tử tù một cách uy nghiêm và nói:
    - Nhưng các ngươi cần phải hứa với trẫm sẽ quay về đầy đủ, đúng vào buổi trưa ngày mồng 4 tháng 9 sang năm, trẫm yêu cầu tất cả không thiếu một ai, tất cả hãy tự giác trở lại đại lao kịp thời hạn để chịu tội và nhận bản án tử hình mà triều đình đã tuyên. Các người làm được không?
     - Tất cả tử tù đều đồng thanh hô vang - chúng tôi sẽ trở lại đúng hẹn. Chúng tôi làm được. Thánh thượng vạn vạn tuế!
     Quan Bộ bộ hộ kiêm Lý Tự Khanh lật đật nhỏ nhẹ tâu:
   - Thưa Thánh thượng! Bọn họ là những người - Cướp của, hiếp dâm, đốt nhà, giết người... Không chuyện gì mà họ không dám làm. Thánh thượng cho họ về mà không chịu sự giám sát, họ bỏ chạy trốn hết thì biết làm sao đây? Tới lúc đó triều đình truy nã họ thì khó trăm bề lại tốn nhiều ngân quỹ...!

      Vua Thái Tông cương quyết giữ ý kiến và nói với quan Thượng thư bộ hộ:

- Trẫm dùng lòng thành của trẫm để đổi lấy lòng trung của họ. Trẫm thiết nghĩ họ sẽ không phản bội lòng tin của trẫm. Trẫm tin họ cũng không bội ước.

     Dân chúng hay tin nhà vua tha cho tử tội về nhà thăm gia đình mà không có sự giám sát nên đâm ra lo lắng, hồi hộp... Nhưng họ nghĩ rằng nhà vua thể hiện tấm lòng nhân ái, thiết nghĩ tù nhân mang ơn chắc không gây thêm án hoặc bỏ trốn.

                ***
     Giao ước ngày 4 tháng 9 giữa Hoàng đế Đường Thái Tông và các tử tù cũng đã tới. Dân chúng ở Tràng An và các nơi khác hay tin ùn ùn kéo nhau về hoàng thành đông như một ngày lễ hội lớn. Họ cá cược với nhau không khác gì một canh bạc đầy cân não. Quảng trường chật kín người, ai cũng nôn nóng thấy các tù nhân có giữ đúng giao ước với Thánh thượng hay không. "Trở lại để chết sao? Đây là dịp may hiếm có, ai dại gì mà trở lại chịu chết". Đa phần người dân nghĩ như vậy. Người dân nghĩ vậy cũng không sai. Tâm lý chung xưa nay là "trốn ẩn dật, thay tên đổi họ" để giữ mạng sống...!

     Trên khán đài nhà vua cùng quần thần - tâm trạng có lẽ cũng không khác mấy suy nghĩ của người dân bình thường. Vậy mà, tuần tự tùng người tử tù tiến vô sân - Từng người một... người một... Và con số đã lên tới - ba trăm; ba trăm rưỡi; ba trăm tám; ba trăm tám mươi chín. Vậy là chỉ còn thiếu một người. Một canh giờ... hai canh giờ chờ đợi nặng nề trôi qua. Tất cả người tù đã tới trước đều cúi gầm mặt...! Trong lòng họ cảm thấy bất an, cảm thấy hổ thẹn vì một người trong số họ không có mặt, thì xem như đã phá vỡ giao ước với Thánh thượng.

     Có nhiều người nói to:

     - Một tử tù đã bỏ trốn rồi! Hãy thi hành lệnh xử trảm...!

       Quan bộ Thượng thư bộ hộ kiêm lý tự khanh, nói với vua rằng:

     - Thưa Thánh thượng chắc họ không giữ giao ước...!

       Hoàng đế nói:

     - Hãy đợi thêm một canh giờ nữa. Trẫm tin người cuối cùng sẽ có mặt.

     Giây phút chờ đợi người tù cuối cùng thật là hồi hộp và cảm động. Cả quãng trường đông nghịt người vậy mà im phăng phắc. Những người tù tới trước họ tức giận và bất bình tên tử tù Từ Phúc Lâm, quê ở Kinh Kỳ Phù Phong đã không giữ đúng giao ước, đã bỏ trốn làm ảnh hưởng tới lòng tự trọng của họ, bội tín với nhà vua. Bỗng mọi người nhốn nháo hẳn lên: Tới kìa...! Tới kìa...! Một chiếc xe ngựa nặng nề từ từ tiến vô quãng trường... Mọi ánh mắt dồn về chiếc xe ngựa... Từ trong xe một người có thân hình bệnh hoạn bước xuống, tay chống gậy - chậm chạp đi về phía đám tù tử tội. Đám tử tù thấy Từ Phúc Lâm hiện diện - lúc nầy họ mới khóc; họ khóc thật lòng, bởi trước khi chết họ không muốn mắc thêm một tội "bội ước" với Thánh thượng.

     Nhà vua hỏi người tử tù lý do tại sao tới trễ?

    - Người tù Từ Phúc Lâm cho biết nhà ở qua xa, lại bị bịnh dọc đường. Xin Thánh thượng tha thứ cho tội tới trễ.

     Bây giờ số tù tử tội đã trình diện đủ số. Đái Trụ hỏi Thánh thượng:

    - Giờ hành quyết đã điểm. Bây giờ làm sao hả Thánh thượng?

    Đám tù nhân bất giác cúi đầu, khg ai nói với ai lời nào!

    Hoàng đế Thái Tông nhìn chăm chăm vô đám người tử tội. Đột nhiên nhà vua tuyên bố:

    - Trẫm đại xá hết thảy tù nhân. Trẫm cho các khanh được  trở về nhà...!

    Nhà vua vừa tuyên bố xong - Ba trăm chín mươi tử tội quỳ mọp xuống cúi đầu tạ ơn Thánh thượng. Người dân tung hô vạn tuế vị vua trẻ tuổi đầy lòng nhân ái. Dân chúng trở về nhà mở tiệc ăn mừng; cả thành Tràng An không tiếc lời ca ngợi nhà vua trẻ nhưng sáng suốt đã lấy lòng thành cảm hóa những kẻ có tội tày đình biết ăn năn hối cải.

                ***
     Năm thứ mười bốn Trịnh Quán. Tây Vực làm phản. Vua Đường Thái Tông cử tướng Hầu Quân Tập làm thống soái viễn chinh tiêu diệt quân Tây Vực với - mười lăm vạn kỵ binh. Được tin đất nước xãy ra can qua. Ba trăm tù tử tội năm xưa đã tự nguyện xin ra chiến trường - đem phần đời còn lại để phục vụ tổ quốc nhằm chuộc lại lỗi lầm đã gây ra và cũng là để trả ơn vua.

     Dưới sự điều động của tướng Hầu Quân Tập. Những người tù đã chiến đấu anh dũng ngoài chiến trường. Họ đã oanh liệt nằm xuống vì sơn hà xã tắc.

     Giao ước với tử tù là giao ước đầy lòng nhân ái - có một không hai trong một xã hội phong kiến Trung Hoa.

     Ngày nay - ở thế kỷ hai mươi mốt - mọi người sống trong một thế giới văn minh, có Liên Hiệp Quốc; có Hội đồng bảo an với rất nhiều luật lệ. Vậy mà vẫn còn có nhiều chính quyền vẫn đối xử với tù nhân, tù binh rất tàn độc.


Trang Y Hạ
Thanksgiving 2017


    






    



22/11/2017

Vòng Tròn





Vòng Tròn

Thu thấp thoáng nghiêng chiều rơi cửa sổ
lạ màu mây nhuộm xanh biếc khung trời
hồn thơ dậy rộn ràng con chim vỗ
cắn bút trầm nghe tiếng thở lá rơi

giọng nắng mới rủ rê hàng mây trắng
chữ tung tăng trang sách vở reo cười
bàn ôm ghế ngẫm thời gian thầm lặng
mùa vọng qua tiễn kẻ tới người lui

Đông tỉnh giấc phơi mưa ngâu mờ mắt
mía trồi bông thân cô đọng mật đường
sầu... lá rụng xương giòn kêu răn rắc
ếch nhái than đêm thức bện tơ vương

trâu nhăn mặt nhai lại đời đen trắng
quẫy đuôi xua lắm đứa bám trên lưng
phải trái đi - tụng từng hồi mưa nắng
lạnh theo chưn nhớ ngõ bước ngập ngừng

Xuân đứng dậy ngoắc bầy ong hút mật
én tha phương lụ khụ kéo nhau về
hồn thế kỷ mải miệt mài hành khất
nghĩa địa vui tụ đàm đạo chốn quê

cành ra lộc con chim ngồi hớn hở
nắng cười duyên hôn môi đỏ má hồng
tình xuân thấm ngập thân đành mang nợ
đóa phù dung lĩnh ý giữa hư không

Hạ xuống thấp đón ve sầu lên nhánh
phượng hồng tươi nhỏ máu giữa sân trường
giai điệu buồn đậu nghìn sao lấp lánh
sử tình ghi liên tiếp được mấy chương

mùa chia tay lời nguyền đà hẹn trước
đồng khô khan giọt nước giấu trong lòng
hợp rồi tan nào có ai biết được
hóa thân vô bèo bọt với rêu rong

đã trót rơi giữa vòng tròn hay méo
trùng khơi xa đôi mắt dõi bụi bờ
quê trần gian tìm đâu ra một nẻo
gầy yêu thương đêm dạo bớt bơ vơ.

Trang Y Hạ
Thanksgiving 2017